Risk Factors for Dementia and Impaired Cognitive Status in Thai Elderly +

0

Risk Factors for Dementia and Impaired Cognitive Status in Thai Elderly +

Vorapun Senanarong, m.d., m.r.c.p. (uk.)*,            Piyanuch Jamjumrus, b.sc.*,

Kamontip Harnphadungkit, m.d.**,               Sathit Vannasaeng, m.d.***,

Suthipol Udompunthurak, m.Sc****,      Naraporn Prayoonwiwat, m.d.*,

Niphon Poungvarin, m.d., f.r.c.P. (London)*

Abstract

                Objective : To examine the association of physical and biochemical risk factors for dementia and cognitive status in an urban population based Thai elderly.

                Material and Method : This study was part of an integrated health research project from 1997 to 1999. Subjects were 550 elders who lived in a community within 10 km from Siriraj Hospital, Bangkok, Thailand. They were 55 years and older. Thai mental state examination (TMSE) was applied to all subjects as the screening test for dementia. Those who scored less than or equal to 24 out of 30 were categorised as having cognitive impairment or suspected of having dementia, and they were then examined in detail for the diagnosis of dementia using the DSM IV criteria. Blood pressure and body weight were recorded. Blood was drawn for biochemical and haematological analysis including the serology for syphilis and thyroid function test as the basic screening investigation for dementia. Descriptive data, expressed as the mean, standard deviation, Pearson Chi square and ANOVA tests were analysed with SPSS 9.0 in the study.

                Results : Of 550 subjects, 261 (47.45%) were classified as the normal subjects group, 49 (8.91%) as the cognitively impaired group, and 240 (43.82%) as the dementia group. 377 subjects (68.55%) were female and the distribution of females in each subgroup ranged from 63.3 – 75.5 per cent. The mean age in the normal group was 67.47 + 6.05 years, the cognitively impaired group was 70.14 years and the dementia group was 69.63 + 9.21 years. Systolic blood pressure (BP), diastolic BP, serum cholesterol, SGOT, GGT, serum albumin, haemoglobin, MCHC, neutrophil counts and weight were statistically significant factors that were associated with cognitive status. Both systolic and diastolic BP were high in the higher cognitive status group. Serum albumin, serum cholesterol levels and body weight were also higher in the high cognitive status group.

                Conclusion : This study demonstrated an association between nutritional status and cognitive status in Thai elderly. Poorer nutritional factor in lower cognitive function individuals might explain a lower of both systolic and diastolic BP in the dementia subjects compared to the healthy subjects.

Key word : Risk Factors, Dementia, Cognitive Impairement, Thai Elderly

Senanarong V, Jamjumrus P, Harnphadungkit K, et al

J Med Assoc Thai 2001; 84: 468-474             

 *             Division of Neurology, Department of Medicine,

 **            Department of Rehabilitation Medicine,

 ***          Division of Endocrinology, Department of Medicine,

****         Division of Clinical Epidemiology, Department of Research and Development, Faculty of Medicine Siriraj Hospital, Mahidol University, Bangkok 10700, Thailand.

 +             This study was supported by grants from the National Research Council of Thailand, 1997-1999 fiscal years

ความสัมพันธ์ของปัจจัยเสี่ยงทางกายภาพและชีวเคมีต่อภาวะสมองเสื่อมในผู้สูงอายุไทย+

วรพรรณ เสนาณรงค์, พ.บ.*, ปิยนุช แจ่มจำรัส, พย.บ.*,

กมลทิพย์ หาญผดุงกิจ, พ.บ.**, สาธิต วรรณแสง, พ.บ.***,

สุทธิพล อุดมพันธุรัก, วท.ม.****, นาราพร ประยูรวิวัฒน์, พ.บ.*, นิพนธ์ พวงวรินทร์, พ.บ.*

                วัตถุประสงค์ : ผู้วิจัยได้ศึกษาหาความสัมพันธ์ของปัจจัยทางกายภาพและปัจจัยทางชีวภาพ ที่จะเป็นปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดภาวะสมองเสื่อมและต่อสมรรถภาพการทำงานของสมองในผู้สูงอายุไทยที่อยู่อาศัยในชุมชนเมือง

                วิธีการ : การศึกษานี้เป็นส่วนหนึ่งของ การศึกษาและวิจัยปัญหาสุขภาพผู้สูงอายุไทย (วสส) ซึ่งดำเนินการศึกษาโดยคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล ระหว่างปี พ.ศ.2540-2542 ที่ศึกษาประชากรผู้สูงอายุที่อาศัยอยู่ในชุมชนภายในอาณาเขต 10 กิโลเมตรรอบวิทยาเขตศิริราช ประชากรที่ศึกษานี้มีจำนวน 550 ราย และมีอายุ 55 ปีขึ้นไป ได้ใช้แบบทดสอบสมรรถภาพสมองไทย (Thai mental state examination, TMSE) เพื่อเป็นการตรวจสอบคัดกรองภาวะสมองเสื่อมในผู้สูงอายุทุกคน ผู้สูงอายุที่ได้คะแนน น้อยกว่าหรือเท่ากับ 24 จาก คะแนนเต็ม 30 คะแนน ถือว่ามีการทำงานของสมองบกพร่อง (cognitive impairment) และจะถูกนำมาตรวจและทดสอบโดยละเอียดเพื่อวินิจฉัยว่ามีภาวะสมองเสื่อมหรือไม่โดยอาศัยเกณฑ์ของ DSM IV คณะผู้วิจัยได้จดบันทึกน้ำหนักและความดันโลหิตของผู้สูงอายุทุกราย พร้อมเจาะเลือดของผู้สูงอายุเพื่อนำมาวิเคราะห์ทางโลหิตวิทยา ชีววิทยาและทดสอบด้านการติดเชื้อซิฟิสิส และการทำงานของต่อมธัยรอยด์ โดยที่ถือเป็นการสืบค้นหาสาเหตุของภาวะสมองเสื่อมที่ต้องตรวจทุกราย การวิเคราะห์ข้อมูลทางสถิติทั้งหมดใช้โปรแกรม SPSS 9.0

                ผลการวิจัย : ประชากรผู้สูงอายุที่ศึกษา 550 ราย จำแนกเป็นกลุ่มคนปกติ 261 ราย (ร้อยละ 47.45) กลุ่มผู้ที่มีการทำงานของสมองบกพร่อง 49 ราย (ร้อยละ 8.91) และในกลุ่มผู้ป่วยสมองเสื่อม 240 ราย (ร้อยละ 43.82) ประชากร 377 ราย (ร้อยละ 68.55) เป็นผู้หญิงและการกระจายของเพศหญิงในแต่ละกลุ่มศึกษาอยู่ในอัตราร้อยละ 63.3 ถึง 75.5 ในแต่ละกลุ่มที่ศึกษา อายุโดยเฉลี่ย คือ 67.47+6.05 ปีในกลุ่มปกติ, 70.14+7.19 ปีในกลุ่มที่มีการทำงานของสมองบกพร่อง และ 69.63+9.21 ปีในกลุ่มสมองเสื่อม ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับสมรรถภาพการทำงานของสมอง (cognitive status) ได้แก่ ความดันโลหิตสิสโตลี และ ไดแอสโตลี, ระดับไขมันในเลือดที่มากกว่าหรือเท่ากับ 150 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร, ระดับ SGOTและ GGT, ระดับแอลบูมินในเลือด, ฮีโมโกลบิน, MCHC, จำนวน นิวโตรฟิลและน้ำหนักของผู้สูงอายุ ความดันโลหิตทั้ง สิสโตลี และ ไดแอสโตลี จะมีค่าสูงในกลุ่มผู้ที่มีสมรรถภาพการทำงานของสมองที่ดี ระดับแอลบูมิน, โฆเลสเตอรอลในเลือดและน้ำหนักของผู้สูงอายุ จะมีค่าสูงกว่าผู้สูงอายุที่มีสมรรถภาพการทำงานของสมองที่ดีเช่นกัน

                สรุป : การศึกษาวิจัยครั้งนี้ พบว่ามีความสัมพันธ์กันที่ชัดเจนของภาวะโภชนาการ และสมรรถภาพการทำงานของสมอง การที่มีภาวะโภชนาการของร่างกายที่ไม่ดีในผู้ที่มีการทำงานของสมองบกพร่องนั้น อาจอธิบายถึงสาเหตุของการที่มีความดันโลหิตต่ำ และทำให้มีการทำงานของสมองบกพร่องเกิดขึ้นได้

คำสำคัญ : ปัจจัยเสี่ยง, ภาวะสมองเสื่อม, สมรรถภาพของสมอง, ผู้สูงอายุไทย

วรพรรณ เสนาณรงค์, ปิยนุช แจ่มจำรัส, กมลทิพย์ หาญผดุงกิจ, และคณะ

จดหมายเหตุทางแพทย์ ฯ 2544; 84: 468-474

 *             สาขาวิชาประสาทวิทยา, ภาควิชาอายุรศาสตร์,

 **            สาขาวิชาเวชศาสตร์ฟื้นฟู,

 ***          สาขาวิชาต่อมไร้ท่อ, ภาควิชาอายุรศาสตร์,

****         หน่วยระบาดวิทยา, สถานส่งเสริมการวิจัย,คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล, มหาวิทยาลัยมหิดล, กรุงเทพฯ 10700

 +             การศึกษานี้ได้รับเงินสนับสนุนจากสภาวิจัยแห่งชาติ เงินทุนวิจัยปีงบประมาณปี พ.ศ.2540-2542