Differences in Bone Mineral Density
and Lifestyle Factors of Postmenopausal Women Living in Bangkok and Other
Provinces
Noppawan
Piaseu, B.Sc.,
M.Sc.*, Boonsong Ongphiphadhanakul, M.D.*,
Surat Komindr,
M.D.*, Sirindhorn
Chansirikarn, M.D.*,
La-or
Chailurkit, B.Sc.,
M.Sc.*, Rajata
Rajatanavin, M.D.*
Abstract
Decreased
bone mineral density (BMD) with age is an increasing health problem, especially
for postmenopausal women. Multiple factors have been reported to affect BMD
including both genetic and environmental factors such as calcium intake and
physical activity. For Thailand, people residing in different regions may
differ in BMD due to these factors. However, there is a paucity of data
concerning this issue.
The
objectives of this study were to identify the lifestyle factors which may
influence BMD and to investigate the association between BMD and these factors
in postmenopausal women who have been living in Bangkok and other provinces in
Thailand.
Subjects
consisted of 466 postmenopausal women aged 46-90 years including 236 Bangkokians
(116 early postmenopausals and 120 late postmenopausals) and 230
non-Bangkokians (134 early postmenopausals and 96 late postmenopausals). All
were healthy and ambulatory. BMD was measured by dual energy X-ray absorptiometry
(DEXA, Expert XL). Calcium intake was assessed by food-frequency questionnaire.
Data were expressed by mean + SEM.
There
were 22 per cent (n=52), 5.9 per cent (n=14), and 4.2 per cent (n=10) of
postmenopausal Bangkokians while 13.9 per cent (n=32), 4.3 per cent (n=10), and
2.2 per cent (n=5) of postmenopausal non-Bangkokians who had low BMD at spine,
femoral neck, and at both sites, respectively. Spine BMD (SPBMD) and femoral
neck BMD (FNBMD) increased significantly across the quartiles of calcium intake
in both groups of subjects (P<0.05) and a significant difference was found
between the lowest and the highest quartiles of calcium intake (P<0.05).
Moreover, BMD at both regions was shown to be correlated with calcium intake,
exercise and sunlight exposure in these subjects (P<0.001). Further analysis
revealed higher BMD at spine (0.992 + 0.02 vs 0.945 + 0.02
g/cm2, P<0.05) and at femur (0.780 + 0.01 vs 0.740 +
0.01 g/cm2, P<0.05), calcium intake (348.9 + 12.7 vs
316.3 + 8.0 mg/day, P<0.05), exercise (2.8 + 0.1 vs 2.4
+ 0.1 h/wk, P<0.001) and sunlight exposure (2.9 + 0.06 vs
1.9 + 0.04 h/day, P<0.001) were found in late postmenopausal women in
other provinces than their counterparts in Bangkok. Nevertheless, no
significant difference of BMD at both sites, calcium intake and exercise was
found in the early postmenopausal groups of these two areas.
Conclusions:
There were significant differences in BMD and lifestyle factors between late
postmenopausal women in Bangkok and other provinces. Environmental factors
especially calcium intake, exercise and sunlight exposure, may influence BMD in
late postmenopausal Thai women.
Key word : Bone Mineral
Density, Lifestyle Factors, Postmenopausal Women
Piaseu N,
Ongphiphadhanakul B, Komindr S,
Chansirikarn
S, Chailurkit L, Rajatanavin R
J Med Assoc Thai 2001; 84: 772-781
* Department of Medicine, Faculty of
Medicine, Ramathibodi Hospital, Mahidol University, Bangkok 10400, Thailand.
ปัจจัยในการดำรงชีวิตที่มีผลกระทบต่อความหนาแน่นของกระดูกในสตรีวัยหมดประจำเดือนในกรุงเทพมหานครและต่างจังหวัด
นพวรรณ เปียซื่อ, วท.บ., วท.ม.*, บุญส่ง องค์พิพัฒนกุล, พ.บ.*,
สุรัตน์ โคมินทร์, พ.บ.*,
สิรินทร
ฉันศิริกาญจน,
พ.บ.*, ละออ ชัยลือกิจ,
วท.บ., วท.ม.*, รัชตะ รัชตะนาวิน, พ.บ.*
การศึกษาเกี่ยวกับปัจจัยที่มีอิทธิพลต่ออัตราการลดลงของความหนาแน่นของกระดูกในวัยสูงอายุโดยเฉพาะอย่างยิ่งในสตรีไทยวัยหมดประจำเดือนยังมีน้อย
วัตถุประสงค์ของการศึกษานี้คือ เพื่อศึกษาปัจจัยในการดำรงชีวิตต่อความหนาแน่นของกระดูกในสตรีวัยหมดประจำเดือนในกรุงเทพมหานครเปรียบเทียบกับต่างจังหวัด
อาสาสมัครประกอบด้วยสตรีวัยหมดประจำเดือนที่มีสุขภาพแข็งแรง 466 คน อายุ 46-90 ปี ในจำนวนนี้อาศัยอยู่ในกรุงเทพมหานคร
236 คน (116 คน หมดประจำเดือนระยะต้น (<5
ปี) และ 120 คน
หมดประจำเดือนระยะปลาย (>10 ปี)) และอาศัยอยู่ต่างจังหวัด
230 คน (134 คน
หมดประจำเดือนระยะต้นและ 96 คนหมดประจำเดือนระยะปลาย)
อาสาสมัครทุกคนได้รับการประเมินแคลเซี่ยมในอาหารต่อวัน
ตอบแบบสอบถามเกี่ยวกับการดำรงชีวิตและวัดความหนาแน่นกระดูก
ความถี่ของสตรีวัยหมดประจำเดือนในกรุงเทพมหานครที่มีความหนาแน่นของกระดูกต่ำที่กระดูกสันหลัง,
กระดูกสะโพกและทั้ง 2 บริเวณคือ 22%,
5.9%, 4.2% ในขณะที่ความถี่ในสตรีวัยหมดประจำเดือนต่างจังหวัดคือ 13.9%,
4.3% และ 2.2% ตามลำดับ
ความหนาแน่นของกระะดูกสันหลังและกระดูกสะโพกสูงขึ้นตามปริมาณแคลเซี่ยมที่รับประทานในสตรีทั้งสองกลุ่ม
(p<0.05) และพบความแตกต่างของความหนาแน่นของกระดูกในสตรีที่รับประทานแคลเซี่ยมน้อยที่สุด
(ควอไทล์ต่ำสุด) และสูงสุด (ควอไทล์สูงสุด) นอกจากนี้ความหนาแน่นของกระดูกทั้งสองบริเวณยังมีความสัมพันธ์กับปริมาณแคลเซี่ยมที่รับประทาน,
การออกกำลังกายและระยะเวลาการถูกแสงแดด (p<0.001) เมื่อเปรียบเทียบกับสตรีในกรุงเทพมหานคร สตรีวัยหมดประจำเดือนระยะปลายที่อาศัยอยู่ต่างจังหวัดมีความหนาแน่นของกระดูกสันหลังสูงกว่า
(0.992 + 0.2 เปรียบเทียบกับ 0.9 +
0.02 g/cm2, p < 0.05), มีความหนาแน่นของกระดูกสะโพกสูงกว่า
(0.780 + 0.01 เปรียบเทียบกับ 0.740 +
0.01 g/cm2, p<0.05), รับประทานแคลเซี่ยมมากกว่า (348.9
+ 12.7 เปรียบเทียบกับ 316.3 + 8.0 mg/ต่อวัน, p<0.05), ออกกำลังกายมากกว่า (2.8
+ 0.1 เปรียบเทียบกับ 2.4 + 0.1 ชม.ต่อสัปดาห์) และมีระยะเวลาในการถูกแสงแดดนานกว่า
(2.9 + 0.06 เปรียบเทียบกับ 1.9 + 0.04
ชม.ต่อวัน, p<0.001) แต่ไม่พบความแตกต่างของความหนาแน่นของกระดูกและในปัจจัยเหล่านี้ในสตรีวัยหมดประจำเดือนระยะต้น
โดยสรุปปัจจัยในการดำรงชีวิตที่มีอิทธิพลต่อความหนาแน่นของกระดูกในสตรีไทยวัยหมดประจำเดือนระยะปลายคือปริมาณแคลเซี่ยมที่ได้รับต่อวัน,
การออกกำลังกายและระยะเวลาที่ถูกแสงแดด
คำสำคัญ : ความหนาแน่นของกระดูก,
ปัจจัยในการดำรงชีวิต, สตรีวัยหมดประจำเดือน
นพวรรณ เปียซื่อ, บุญส่ง
องค์พิพัฒนกุล, สุรัตน์ โคมินทร์,
สิรินทร
ฉันศิริกาญจน,
ละออ ชัยลือกิจ, รัชตะ รัชตะนาวิน
จดหมายเหตุทางแพทย์
ฯ 2544;
84: 772-781
* ภาควิชาอายุรศาสตร์, คณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี, มหาวิทยาลัยมหิดล,
กรุงเทพ ฯ 10400